Middag-HumsterlandMiddag-Humsterland is ooit ontstaan op een kwelder die vanuit de Waddenzee werd gevormd. Al ver voor de jaartelling werd het gebied bewoond en in cultuur genomen. Generaties lang hebben bewoners elementen toegevoegd aan het oorspronkelijke kwelderland. Wierden, dijken en zijlen, oude wegen en paden, kerken en borgen zijn daar nog altijd de getuigen van. Lees verder |
KernkwaliteitenReliëf gevormd door terpen, kwelderruggen en dijken Onregelmatig blokverkavelingspatroon Zeer open landschap |

![]() Middag-HumsterlandMiddag-Humsterland behoort tot de oudste cultuurlandschappen van West-Europa. In de vroege Middeleeuwen zijn de kwelders verspoeld en ontstonden de eilanden Middag en Humsterland. Nu vormen de wierden denkbeeldige eilanden in het open landschap van Noordwest-Groningen. Want alleen op de wierden en kwelderruggen staan boerderijen, huizen en beplanting, wat de hoogteverschillen extra accentueert. Weinig is hier recht. Geulen als het Reitdiep en het Kommerzijlsterdiep kronkelen zeewaarts; wegen volgen de bochtige loop van verdwenen wadgeulen. Het gebied is op een unieke wijze verkaveld. Veel sloten slingeren, want het zijn restanten van prielen, de fijnste vertakkingen van wadgeulen. De meesten hebben de rationalisatie van de tweede helft van de 20ste eeuw overleefd. Veel wierdendorpen hebben hun oorspronkelijke baksteenkerken behouden, terwijl Garnwerd zelfs een hele middeleeuwse kern heeft. In Aduard is nog een overblijfsel te zien van het klooster van de Cisterciënzers, de monniken die op hun beurt hebben bijgedragen aan de waterstaat en het landgebruik. Zij hebben het Aduarderdiep gegraven en de zijl (sluis) gebouwd waarmee deze waterloop afwaterde op het Reitdiep. De bewoningsgeschiedenis gaat echter veel verder terug. Dat hebben opgravingen in Ezinge, het hoofddorp van Middag, aangetoond. Daar zijn in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw de resten gevonden van 85 boerderijen en 60 bijgebouwen uit de periode van 600 voor Chr. tot de 5de eeuw na Chr. Sedertdien zijn de locatie van de woonplaatsen, de loop van de wegen, maar ook het landgebruik vrijwel onveranderd gebleven. Het is nog altijd boerenland en dat maakt Middag-Humsterland tot een van de oudste cultuurlandschappen van Europa. Uitvoeringsprogramma |
De definitieve begrenzing van dit Nationale Landschap is nog niet vastgesteld door de provinciale staten. ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Drie redenen om juist dit landschap te bezoeken
1. U kunt eindeloos genieten van de weidsheid, rust en sereniteit van het Groningse land. Dit kan perfect per fiets of te voet. Er liggen vele kronkelijke wegen, vaak op oude dijken, maar ook recent aangelegde fietspaden.2. In Middag-Humsterland kunt u de talrijke (soms verlaten) dorpswierden bezoeken. Sommigen zijn beschermde dorpsgezichten, zoals Fransum.
3. Naast wierden zijn er nog veel meer sporen van een interessante en eeuwenoude historie. Voorbeelden zijn de Piloursemaborg (Den Ham), de Allersmaborg (Ezinge), het gemaal de Waterwolf bij Electra en het oude sluizencomplex van Aduarderzijl met het prachtige uitzicht op het Reitdiep.
Wat kan ik er doen?
Middag-Humsterland nodigt uit voor een verblijf van langer dan één dag. U heeft geluk, want De Oude Bakkerij van Niehove, die uit de zestiende eeuw stamt, is verbouwd tot dorpslogement, met in de schuur een sfeervol luxueus onderkomen dat plaats biedt aan een vijftal gasten. Hier kunt u optimaal genieten van rust, ruimte en cultuur in het prachtig bewaard gebleven wierdendorp Niehove.U kunt natuurlijk op veel meer plekken in stijl overnachten, op een wierde, aan de kust, u kunt het zo gek niet bedenken. Klik hier voor een compleet overzicht van de mogelijkheden.
Als u dan toch langer blijft is
de Cisterciënzer Sint Bernardusabdij te Aduard een echte aanrader. Het museum toont de geschiedenis van de abdij, die tussen de 12e en de 16e eeuw beroemd werd door heel Europa.
Alsof dat nog niet genoeg is gaat op 29 en 30 augustus bovendien de 22ste editie van de ZomerJazzFietsTour van start, waarbij jazz en het prachtige landschap de enige toegestane vormen van doping zijn. Langs een prachtige route door het Reitdiepdal, ten noordwesten van de stad Groningen, kan een keuze worden gemaakt uit 25 concerten in kerken, borgen en boerenschuren. Volgens beproefd concept kan per fiets de nieuwe jazz worden verkend.
In het nieuws
Een tot twintig








