Stelling van Amsterdamwww.stelling-van-amsterdam.nlIn een ruime ring rond Amsterdam is tussen 1874 en 1920 een reeks forten, dijken en sluizen aangelegd, bedoeld om stukken land onder water te kunnen zetten. Het geheel moest de stad beschermen tegen vijandelijke aanvallen, maar is nooit gebruikt. Inmiddels heeft de Stelling van Amsterdam de status Unesco Werelderfgoed gekregen. Onderdelen van de stelling hebben nieuwe functies en zijn te bezoeken. Lees verder |
KernkwaliteitenSamenhangend systeem van forten, dijken, kanalen en inundatiekommen Groene en relatief ‘stille’ ring rond Amsterdam Relatief grote openheid |

![]() Stelling van AmsterdamAls een variant op de (Nieuwe) Hollandse Waterlinie is rond Amsterdam een reeks van ruim veertig forten en verdedigingsweken aangelegd, die samen met het water de stad onbereikbaar moest maken voor oprukkende troepen. Mochten de Grebbelinie en de Hollandse Waterlinie zijn doorbroken – zoals in 1795 was gebeurd toen de legers van Napoleon hun opmars over het ijs konden voortzetten – dan moest de Stelling van Amsterdam een laatste verdedigingslinie vormen. Bij IJmuiden, Durgerdam, Pampus en Diemerdam zijn forten gebouwd die de toegangsweg over diep, bevaarbaar water (het Noordzeekanaal en de Zuiderzee) moesten bewaken. Om het gebied rond Amsterdam onder water te kunnen zetten, moest het mogelijk zijn sommige droogmakerijen tijdelijk ongedaan te maken. Daartoe is halverwege de Haarlemmermeerpolder, van Vijfhuizen naar Aalsmeer, een dijk aangelegd. Als de nood aan de man kwam zou het gebied ten zuiden van de dijk onder water moeten verdwijnen. Ook de Beemster zou deels weer veranderen in een watervlakte, bewaakt door de manschappen gelegerd in Fort Spijkerboor. Nog voordat de Stelling was voltooid, was hij al achterhaald. De opkomst van het vliegtuig ontnam de linie zijn betekenis. Inmiddels hebben enkele forten een nieuwe bestemming gekregen. Zo is in het Fort Benoorden Purmerend een wijnhandel annex restaurant gevestigd, terwijl Fort Vijfhuizen is ingericht als kunstfort. Natuurmonumenten is tegenwoordig eigenaar van Fort Spijkerboor en stelt geïnteresseerden regelmatig in de gelegenheid de betonnen kolos te bezoeken. Wilt u meer weten over verleden, heden en toekomst van de Stelling dan kunt u terecht op stelling-amsterdam.nl. Uitvoeringsprogramma |
De provinciale staten zijn als bronhouder verantwoordelijk voor de definitieve begrenzingen van de Nationale Landschappen. ![]() ![]() ![]() |
Drie redenen om juist dit landschap te bezoeken
1. Ring van stilte, groen en rust rondom de drukke hoofdstad2. Unesco-monument
3. Onverwacht, mystiek, spannend, fraaie forten
Wat kan ik er doen?
Er is van alles te doen in en nabij de Stelling van Amsterdam. De ervaring van een groene, relatief stille gordel rond de metropool Amsterdam is al een belevenis op zich.Voor een compleet overzicht van de recreatiemogelijkheden in de Stelling van Amsterdam verwijzen wij u graag door naar de activiteitenkalender van de Stelling van Amsterdam.
Één dag in de Stelling van Amsterdam is eigenlijk niet genoeg.
Wat is er dan beter dan een overnachting in een fort? Het kan! Op Fort Penningsveer zijn er mogelijkheden om te kamperen.
Liever een kasteel? Geen probleem. In Slot Assumburg te Heemskerk is een jeugdherberg gevestigd.
Voor andere overnachtingen in stijl, bijvoorbeeld in een houten huis of dijkwoning, klikt u hier.
Behalve slapen zijn er nog veel meer mogelijkheden in de stelling. Hieronder een korte selectie:
- Fort Pampus, voor Pampus liggen is nog nooit zo interessant geweest.
- Fort Uithoorn, richt zich op de functie van bezinningscentrum voor bedrijven, groepen en individuen.
- Fort Vijfhuizen, is ontwikkeld tot Kunstfort, met tentoonstellingen van actuele kunst.
- Fort Waver Amstel, waar regelmatig wijnproeverijen worden gehouden.
In het nieuws
- Provincie Noord-Holland: Landschap Stelling van Amsterdam beschermd- Miljoenen voor opknapbeurt Stelling van Amsterdam
- Provincie Utrecht besluit over grenzen Nationale Landschappen
Een tot twintig






