Hoeksche Waard

www.nationaallandschaphoeksche

Akkers waarvan de ploegvorens aan de einder samenkomen. Alleen dijken met bomenrijen, soms met lintbebouwing, trekken een streep door deze vergezichten. De dijken vertellen het inpolderingsverhaal van deze waard. Elke keer als een plaat hoog genoeg was opgeslibd, werd een polder met vruchtbaar land aan de Hoeksche Waard toegevoegd.

Lees verder

Kernkwaliteiten

Zeer open landschap

Polderpatroon

Dijken en kreekruggen

Hoeksche Waard

De slikken en gorzen die nu aan de buitenzijde van de dijk liggen, zijn belangrijke natuurgebieden.

Leeg en weids. Zo laat de Hoeksche Waard zich kort omschrijven. Zeker wie vanuit Rotterdam/Rijmond door de Heinenoordtunnel dit landbouwgebied is binnengereden, haalt opgelucht adem. Eindelijk kun je tot de horizon kijken. Akkers zo ver het oog reikt. Hooguit belemmeren bomenrijen het zicht op de Hollandse wolkenluchten. Die bomen begeleiden telkens weer een dijk die de zoveelste landaanwinning uit voorbije eeuwen markeert.

Ooit was de Hoeksche Waard slechts een waardje. De Sint-Elisabethsvloed van 1421 had van de Groote of Zuid-Hollandsche Waard niet meer overgelaten dan de Sint-Anthoniepolder, die nu het hart van de Hoeksche Waard vormt. In de eeuwen die volgden op deze verschrikkelijke stormvloed, zijn in alle richtingen polders aan deze kern ‘geplakt’. Elk omgeven door zijn eigen dijk. De oudste is het Oudeland van Strijen (bedijkt in 1436). Die polder heeft als enige zijn venige bodem van de Groote Waard behouden. Alle andere veroveringen op de zee hebben een bodem die is opgebouwd uit kleideeltjes, waaruit nu dan die uitgestrekte akkers met suikerbieten en graan bestaan. Soms ook waagde een durfal het om midden in de watervlakte een opgeslibd stuk land te bedijken. Pas later is de kreek die deze ‘opwas’ scheidde van de Hoeksche Waard, afgedamd. En sommige van die kreken slingeren nog altijd tussen de akkers door, zoals de Borrekeen, het Klein Kooidiep of de Oostvliet. Alleen het eiland Tiengemeten, dat ook is begonnen als een opwas in het Haringvliet, werd nooit met de Hoeksche Waard verbonden; daarvoor was de geul Vuile Gat te breed en de stroming te sterk.

In bijna elke polder is wel een dorpskern ontstaan. Sommige zijn klein gebleven, zoals Cillaarshoek en Schenkeldijk, een enkele groeide uit tot enige importantie: Oud-Beijerland. Bijna allemaal hebben ze een lintstructuur, waarbij de dijk het lint vormt. Dorpen aan water hebben vaak een Voorstraat die haaks op de dijk staat. Aan de buitenkant van de dijk ligt het haventje en in het verlengde daarvan, maar dan aan de binnenzijde, het ‘afwateringskanaal’. Meestal is dat een oude kreekloop. Voorbeelden zijn Piershil en Puttershoek. Mocht een dorp na zijn ontstaan door latere bedijkingen ver van het buitenwater zijn komen te liggen, dan is de haven door een kanaal met dat buitenwater verbonden. Strijen bijvoorbeeld is verbonden met het Haringvliet. Bij de sluis aan het einde van het kanaal ligt nu een nieuwe nederzetting: Strijensas.

Uitvoeringsprogramma

PZH-Hoeksewaard-def.pdf

De provinciale staten zijn als bronhouder verantwoordelijk voor de definitieve begrenzingen van de Nationale Landschappen.