Laag Holland

www.laagholland.nl

Holland op z’n natst en platst. Dit deel van Noord-Holland komt het meest overeen met het beeld dat in binnen- en vooral het buitenland van Holland bestaat. Zompige weilanden met daartussen veel water en dat geheel weer afgewisseld met lager dan het water gelegen droogmakerijen, uiteraard omgeven door dijken. Molens – en tegenwoordig natuurlijk moderne gemalen – pompen het water uit de polder in de ringvaarten.

Lees verder

Laag Holland

Meer land dan water dat wel, maar de weilandjes van de Mijzenpolder of de Eilandpolder zijn nauwelijks breder dan de wijde sloten die ze van elkaar scheiden. Ze liggen ook nauwelijks hoger dan het water: het lijkt soms of de koeien met hun poten in het water staan. Hetzelfde gaat op voor de weilanden die direct buiten Amsterdam-Noord beginnen en die deel uitmaken van de streek die niet voor niets Waterland heet. Het is dat in de 17de eeuw de grote binnenmeren als de Purmer, de Schermer en de Beemster zijn drooggelegd, anders zou het voor de hedendaagse mens onbegrijpelijk zijn dat iemand in bijvoorbeeld Broek in Waterland, Ilpendam, Graft of Avenhorn durfde te wonen.

Nu vormen de diepgelegen droogmakerijen met hun verkaveling langs meetkundige lijnen, een mooi contrast met de rafelige stukjes land van de oudere polders. En zo ook bieden de grote boerderijen en lusthoven van de rijke kooplieden die tot landaanwinning besloten, een contrast met de vaak kleine, deels houten huisjes van de dorpen die tussen die droogmakerijen in liggen. Nieuwe boerderijen hebben vaak wel dezelfde piramidevorm als de oude stolpboerderijen.

Dit deel van Noord-Holland staat model voor het beeld dat veel buitenlanders nog altijd van Nederland hebben: weilanden, molens en pittoreske dorpen. De bewoners doen hun best dat beeld te bevestigen door hun huizen in de traditionele kleuren te verven: donkergroen, of juist grijs, zoals in Broek in Waterland. Opmerkelijk is verder dat veel dorpen geen nieuwbouwwijken kennen: de weilanden beginnen meteen achter de huizen aan de dorpsstraat.

Richting duinen gaan de weilanden over in geestgronden, gronden die zijn ontstaan door afgraving van de oude duinen. Het zand werd gemengd met het veen, zodat een geschikte bodem ontstond voor tuinbouw. Bloembollen bijvoorbeeld doen het goed op dit mengsel van zand en veen.

Aan de oostkant van Noord-Holland is het de dijk langs het IJsselmeer die het gebied voor overstroming behoedt. Tal van wielen aan de binnenzijde van de dijk herinneren nog aan doorbraken van de vroegere Zuiderzee. Van de typische visserdorpen aan deze kust hebben Monnickendam, Edam een beschermd stadsgezicht, terwijl Marken is uitgeroepen tot beschermd dorpsgezicht.

Uitvoeringsprogramma

binnenwerk.pdf
Uitvoeringsprogramma_LH.pdf

De provinciale staten zijn als bronhouder verantwoordelijk voor de definitieve begrenzingen van de Nationale Landschappen.