Voor bezoekers

Recreëren in een Nationaal Landschap

Over een vakantie in het buitenland zijn we vaak lyrisch. ‘In Frankrijk heb je nog zulke mooie landschappen.' Of: ‘Hele dorpen in Duitsland bestaan nog uit vakwerkhuizen.' Of: ‘In Engeland word je overal aan het verleden herinnerd: Stonehenge, al die kastelen en kathedralen....'

Sommigen voegen er met een zucht aan toe, dat Nederland wat dat betreft weinig te bieden heeft. Snelwegen, bedrijventerreinen vol platte dozen, hoogspanningsmasten, twee weilandjes en daar duikt de volgende, eentonige nieuwbouwwijk al weer op.

Ontegenzeggelijk gaat deze sombere beschrijving voor delen van ons land op. Maar er zijn ook mooie stukken Nederland die heel goed kunnen wedijveren met die pittoreske dorpen, stadjes en streken uit de landen waarheen we zo graag op vakantie gaan. Twintig gebieden zijn onlangs uitgeroepen tot Nationaal Landschap, juist omdat ze zo bijzonder zijn.

Vaak ook zijn ze onbekend: ooit in Arkemheen geweest? Of in Humsterland? Wel eens een vliedberg beklommen? De krijtrotsen van Dover kennen we allemaal, maar de Rode klif van Warns? Dat er langs de Loire zoveel kastelen staan, kan iedere Frankrijkganger vertellen, maar dat er alleen al in Vorden acht kastelen staan, is weer minder bekend.

Stuk voor stuk zijn de Nationale Landschappen een bezoek waard. Je kunt er heerlijk wandelen of fietsen, een fort bezoeken, een molen van binnen bekijken of een vaartocht maken. En in plaats van een dagje uit kun je er ook goed een paar dagen, een week of nog langer doorbrengen: overnachten bij de boer - net als in Frankrijk -, soms kamperend, soms onder het (rieten) dak van de boerderij. In dat geval kun je het bezoek aan de watermolen en het bijbehorende kasteel afwisselen met een tocht door het coulissenlandschap, of een kijkje nemen in een steengroeve dan wel een schaapskooi, terwijl de volgende dag blijkt dat er in het vestingstadje een boekenmarkt wordt gehouden of dat je in het dorp producten kunt kopen die je nergens anders kunt krijgen, zoals Koudumer beantjes. Dat zijn sperziebonen gekweekt op een stuwwal uit de ijstijd. Kom daar maar eens om in Frankrijk!

De twintig Nationale Landschappen zijn ingesteld omdat die gebieden kenmerken zijn voor de ontstaansgeschiedenis van Nederland en bijzondere landschappelijke eigenschappen hebben. Maar ook op landelijke schaal is het van belang dat Nederland zijn diversiteit aan karakteristieke landschappen behoudt. Op sommige plaatsen staat het platteland immers onder druk. Van verstedelijking bijvoorbeeld, of omdat dorpen hun voorzieningen dreigen te verliezen.

Nu sommige streken zijn aangewezen als Nationaal Landschap, krijgen ze van de overheid extra aandacht in de vorm van publiciteit en geld. Deze extra aandacht moet ervoor zorgen dat zij zich kunnen ontwikkelen. De nieuwe status betekent namelijk niet dat het ineens openluchtmusea zijn geworden. Er is wel degelijk ruimte voor nieuwe dingen, zolang deze maar geen bedreiging vormen voor de bijzondere kwaliteiten van het gebied. Helemaal mooi is het als nieuwe ontwikkelingen het karakter van het gebied versterken. Tot de ontwikkelingen die het rijk in Nationale Landschappen stimuleert, hoort het aantrekkelijk maken van de streek voor recreatie. Denk aan nieuwe fietsroutes, uitkijkpunten en uitbreiding van het aantal overnachtingsplaatsen.

Daar hoeft echter niet op te worden gewacht. Nu al is er genoeg te doen en nu al bieden hotels, bungalowparken, kampeerterreinen en bed and breakfast-adressen volop mogelijkheden om te overnachten.