Voor bewoners

Wonen in een Nationaal Landschap

Wat betekent het voor de bewoners nu het Rijk hun streek als een Nationaal Landschap heeft aangewezen? Mogen ze ineens niets meer? Of schieten ze er juist iets mee op? Het antwoord ligt ergens in het midden. Niet alles kan meer, maar sommige zaken betekenen inderdaad een verbetering voor de bewoners. Een voorbeeld:

Ja, er mogen nog wel nieuwe huizen worden gebouwd in een Nationaal Landschap. Maar nee, geen grote hoeveelheden, want grote nieuwbouwwijken tasten het aanzicht en de sfeer van een dorp aan. Wat nog wel nieuw mag worden gebouwd, is bedoeld om de eigen bevolkingsgroei te kunnen opvangen. Voor nieuwe inwoners van buiten de gemeente mogen geen extra woningen worden gebouwd. Omdat voor elke gemeente binnen een Nationaal Landschap is uitgerekend hoe groot de groei van de bevolking zal zijn, is bekend hoeveel woningen er mogen worden gebouwd.

Nationale Landschappen zijn ingesteld omdat die gebieden kenmerken zijn voor de ontstaansgeschiedenis van Nederland en bijzondere landschappelijke eigenschappen hebben. Maar ook om ervoor te zorgen dat deze gebieden blijven bestaan en zich kunnen ontwikkelen, krijgen ze van de overheid extra aandacht in de vorm van publiciteit en geld.

Binnen een Nationaal Landschap is dus wel degelijk ruimte voor sociaal-economische ontwikkelingen, mits de bijzondere kwaliteiten van het gebied behouden blijven en liefst nog worden versterkt. Plannen voor grootschalige bedrijventerreinen zullen daarom worden afgekeurd. En ook grote infrastructurele projecten zullen niet op stapel worden gezet. Voor specifieke gebieden in een Nationaal Landschap gelden extra, al bestaande, beschermende maatregelen. Denk aan de Natuurbeschermingswet voor natuurgebieden, de Natuurschoonwet voor landgoederen en de Monumentenwet voor historische gebouwen of dorpsgezichten.

Voor de periode tot 2013 heeft het Rijk een bedrag van 51,9 miljoen euro toegezegd aan de provincies om in de Nationale Landschappen te investeren. Maar provincies hebben hiervoor wel in Provinciale Meerjarenprogramma's 2007-2013 aangegeven waaraan ze het willen gaan uitgeven.

Provincies, gemeenten, waterschappen en private partijen dragen samen nog eens eenzelfde bedrag bij. Het rijk financiert daarnaast onderzoek, maakt kennis toegankelijk voor geïnteresseerden, bewaakt de voortgang van provinciale plannen en gaat de Nationale Landschappen ‘aan de man brengen' bij het grote publiek.

Met het geld zal de komende jaren achterstallig onderhoud aan gebouwen, infrastructuur (wegen en water) en groen worden weggewerkt. Ook zullen er initiatieven worden ontplooid die de Nationale Landschappen toegankelijker maken voor recreanten (bijvoorbeeld fietsroutes, uitkijkpunten, verblijfplaatsen) en aantrekkelijker voor (recreatie)ondernemers.

Veel van de initiatieven worden door de bewoners, landeigenaren en ondernemers zelf aangedragen en uitgevoerd. Zo kunnen boeren aan natuurbeheer gaan doen of een ‘zorgboerderij' beginnen. En ondernemers kunnen met ideeën komen om de dorpsvoorzieningen te behouden. Aan bewoners zal worden gevraagd om mee te denken en zelf aan de slag te gaan. Het gaat immers om hun wensen en hun streek.