Beleid en uitvoering

Download uitvoeringsprogramma's

Het landelijk gebied staat onder druk. Soms door verstedelijking, maar ook door de uittocht van agrarische ondernemers. Boeren zijn per slot van rekening een belangrijke beheerder van het landschap. De Tweede Kamer heeft bij de behandeling van de Nota Ruimte (voorjaar 2006) aangegeven het landschap te willen behouden en te ‘ontwikkelen met kwaliteit'.
De twintig Nationale Landschappen die nu zijn aangewezen fungeren als de visitekaartjes van het Nederlandse platteland. De status ‘Nationaal Landschap' houdt in dat de overheid extra aandacht geeft aan deze gebieden en dat er extra financiële middelen worden vrijgemaakt. Met dit geld kunnen de zogenoemde kernkwaliteiten van Nationale Landschappen worden behouden en versterkt, en kunnen de gebieden nog aantrekkelijker worden gemaakt voor recreatie..

De provincies en gemeenten
De provincies zijn verantwoordelijk voor de uitwerking en uitvoering van het beleid voor Nationale Landschappen. In hun uitvoeringsplannen beschrijven de provincies hoe ze de kernkwaliteiten van het betreffende Nationale Landschap willen behouden, beheren en versterken. Vervolgens maken zij afspraken met de gemeentes en andere partijen over de wijze waarop de provinciale plannen doorwerken, bijvoorbeeld in bestemmingsplannen. Het rijk houdt zich bij dit alles op de achtergrond. Wel zal gedurende de uitvoeringsperiode nog drie keer met de provincies worden overlegd over de voortgang. Dat zal zijn in 2007, in 2010, als de plannen zo'n beetje halverwege zijn, en aan het einde, in 2013.

De rijksoverheid
Het rijk blijft eindverantwoordelijk voor het behalen van de doelen in de Nationale Landschappen. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) coördineert de uitvoering en werkt daarbij samen met de ministeries van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
Wat de overheid wil met Nationale Landschappen, staat beschreven in de Nota Ruimte en de Agenda voor een Vitaal Platteland. De eerste beschrijft het ruimtelijke beleid, terwijl de Agenda een ‘rijksmeerjarenprogramma' is dat in meer detail de doelen en de middelen beschrijft die daar bijhoren (geld, onderzoek e.d.). Dit alles voor de periode tot 2013.

Ontwikkelen en beheren
Nationale Landschappen zijn gebieden waar gewoon gewoond en gewerkt wordt. Bewoners, vooral boeren, ontwikkelen en onderhouden in hun dagelijkse leven zelf het landschap. Daarnaast zijn er enkele grote landeigenaren en beheerders die specifiek het beheer en een deel van de ontwikkeling van het landschap voor hun rekening nemen, zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, de Provinciale landschappen, Dienst Landelijk Gebied en de Unie van Waterschappen. Al deze partijen zijn doorgaans betrokken bij het ontwikkelen en uitvoeren van de plannen voor een Nationaal Landschap.

Wetten en regels
Er zijn geen extra wettelijke voorwaarden voor de Nationale Landschappen. Wel geldt binnen de grenzen van een Nationaal Landschap een extra kwaliteitsbeleid. Binnen de aangewezen snelwegpanorama's, die allen binnen de Nationale Landschappen liggen, is extra aandacht voor de kwaliteit openheid. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk, zolang de kernkwaliteiten worden behouden of verstrekt (ja-mits principe). Verder kunnen er nieuwe woningen voor de eigenbevolkingsgroei worden gebouwd (‘migratiesaldo 0') en er is ruimte voor lokale en regionale bedrijvigheid. Grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen zijn niet mogelijk omdat deze niet verenigbaar zijn met de kernkwaliteiten. Denk bijvoorbeeld aan een grote vinex-locatie. Verder bepaalt de Wet Inrichting Landelijk Gebied (WILG) dat per 2007 niet het rijk, maar de provincies zélf in grote mate bepalen wanneer en hoe ze de financiële rijksbijdrage inzetten om de doelen voor de Nationale Landschappen te bereiken.

Andere organisaties
Er zijn veel mensen en instanties die zich inzetten voor een mooi landschap. Hieronder volgen links naar relevante organisaties.

Landschapsbeheer Nederland
Federatie Particulier Grondbezit
Landschapsmanifest
Landschap ontwikkelen met kwaliteit
IVN
LNV
VROM
RCE
OCW
Nota Ruimte
Agenda voor een Vitaal Platteland
provincies
Gemeenten
Agrarisch natuur- en landschapsbeheer
Staatsbosbeheer
Natuurmonumenten
Provinciale landschappen
Dienst Landelijk Gebied (DLG)
Unie van Waterschappen
WILG

.